Wiele ptaków w czasie okresu lęgowego aktywnie broni terytorium przedtem innymi osobnikami tego samego gatunku. Utrzymanie terytorium chroni zasoby pokarmowe na rzecz ich piskląt. Gatunki, które są niezdolne do obrony terytorium pokarmowego, takie w charakterze ptaki morskie plus jerzykowate, w wielu przypadkach odbywają lęgi w środku koloniach. To zapewnia ochronę przedtem drapieżnikami. Gatunki odbywające lęgi wewnątrz koloniach bronią małych terenów gniazdowych, tudzież rywalizacja wśród gatunkami, jako plus wewnątrz obrębie gatunku przypadkiem znajdować się intensywna[146].
Kopulacja trwa u większości gatunków niezwykle w kilku słowach (1-2 sekundy), jednak istnieją podobnie gatunki, w charakterze wodniczka, które kopulują wyjatkowo powoli (do 35 minut)[147]. Poza samcami gatunków paleognatycznych jako również blaszkodziobych, które mają prawidłowo wykształcone prącie, samce pozostałych gatunków posiadają tylko uwypuklone kloaki. W przypadku tych ostatnich gatunków kochanie się odbywa się bez penetracji samic na skroś styczność nabrzmiałych warg kloak. Może to obwarować uczciwy transfer spermy, niemniej jednak samice muszą przyzwolić transfer plemników do jajnika[148]. Samice ptaków posiadają jeno jeden jajnik, do wnętrza którym dochodzi do owulacji, wywołanej np. widokiem samca. Wydalona telefon komórkowy jajowa zostaje zapłodniona u ujścia jajnika wskroś plemniki, które docierają do niej jajowodem. Skurczając mięśnie samice transportują zapłodnione jajko na wskroś jajowód do kloaki oraz na zewnątrz. W jajowodzie jajko nabiera osobisty konwencjonalny wygląd: po kolei powstają żółtko, proteina również skorupa.
Wszystkie ptaki składają klejnoty rodzinne z błonami płodowymi również z twardymi skorupami, zbudowanymi z reguły z węglanu wapnia[46]. Gatunki gniazdujące wewnątrz norach także jamach wykazują tendencję do składania białych innymi słowy jasnoszarych jaj, w ciągu podczas gdy gatunki gniazdujące na otwartych terenach składają zakamuflowane jaja. Jednakże istnieje wiele wyjątków od chwili tych wzorów; gatunki gniazdujące na ziemi, np. lelkowate składają jasnoszare jaja, oraz upodobnianie się jest zastępowany warunkowo na wskroś ich upierzenie. Gatunki będące ofiarami pasożytów lęgowych mają zróżnicowane ubarwienie jaj, iżby zwiększyć szanse na zauważenie jaj pasożytów, co zmusza samice pasożytów do dopasowywania ich jaj do jaj ofiar[149].
Ptasie klejnoty rodzinne są zwyczajowo składane do wnętrza gnieździe. Większość gatunków buduje osobiście gniazda, które mogą przybrać kontur kielichów, kopuł, skrawków grzędy, kopców czy nor[150]. Niektóre gniazda są nadzwyczajnie prymitywne; gniazda albatrosów są wzorem więcej, niż wnęką do wnętrza ziemi. Wiele gatunków buduje gniazda wewnątrz osłoniętych, ukrytych miejscach na rzecz uniknięcia drapieżników, jednak duże czy stadne ptaki, zdolne do obrony, mogą wznosić z większym natężeniem otwarte gniazda. Podczas budowy gniazda niektóre gatunki szukają materiału z roślin toksycznych. Te zmniejszają liczba pasożytów plus zwiększają szansę przeżycia piskląt[151]. Pióra używane są w wielu przypadkach do izolacji gniazda[150]. Niektóre gatunki ptaków nie budują wewnątrz ogóle gniazd; gniazdujący na klifach nurzyk składa klejnoty rodzinne na otwartych występach ścian skał, i samce pingwina cesarskiego trzymają jądra pośrodku tułowiem i stopami. Brak gniazda jest w szczególności zwykły u zagniazdowników.
Wylęganie, które optymalizuje temperaturę na rzecz rozwoju piskląt, zwyczajowo rozpoczyna się do wnętrza momencie złożenia ostatniego jaja[46]. U monogamicznych gatunków funkcja wysiadywania jaj jest w wielu przypadkach dzielony pośród rodzicami, w czasie podczas gdy u gatunków poligamicznych jeden rodziciel jest wewnątrz pełni przykładny zbytnio wysiadywanie. Ciepło rodziców przechodzi do jaj na wskroś plamę lęgową – powierzchnię nieopierzonej skóry na brzuchu to znaczy piersi wysiadujących ptaków. Wysiadywanie przypadkiem egzystować energochłonnym procesem; dorosłe albatrosy, przykładowo, tracą 83 gramy z wagi ciała w toku jednego dnia wysiadywania[152]. Ciepło do inkubacji jaj u nogali pochodzi ze słońca, gnijącej roślinności lub z wulkanicznych źródeł/zasobów.[153]. Okres inkubacyjny waha się od chwili 10 dni u dzięciołów (Picinae), kukułkowatych dodatkowo wróblowych, do poniekąd 80 dni u albatrosów dodatkowo kiwi[46].